Tercüme en genel tanımıyla herhangi bir kaynağın bir dilden farklı bir dile çevrilmesi şeklinde ifade edilebilir. Tercüme hizmetlerinin birçok alt başlığı ve kolu vardır. Yazılı ve sözlü tercüme kapsamında hukuki tercüme, teknik tercüme, akademik tercüme gibi farklı alanlar yer alır. Ayrıca tercümenin tüm kollarında noter tasdikli tercüme ihtiyacı oluşabilir.
Noter tasdikli tercüme, noter huzurunda yemin etmiş tercümanlar tarafından yapılan ve noter tarafından onaylanan çevirilere verilen isimdir. Noter tasdikli tercümenin ulusal ve uluslararası platformlarda resmi olarak geçerliliği bulunur. Tasdik edilmiş olan tercüme tamamen doğru ve eksiksiz bir şekilde yapılmış olarak kabul edilir. Eğer noter tasdikli tercümede herhangi bir sorun ile karşılaşılırsa bu durumdan öncelikle tercümeyi onaylayan noter sonra da mütercim tercüman sorumlu tutulur. Hatta noter tasdikli tercümelerden kaynaklanan sorunlar noter ve mütercim tercüman için hukuki cezalara da neden olabilmektedir. Noter tasdikli tercümeden daha çok iş hayatında ve resmi işlemlerde yararlanılır. Normal tercümeden farklı noter tarafından onaylanarak çevirinin tamamen doğru bir şekilde yapıldığının tasdiklenmesi, herhangi bir sorun olduğu durumda ise çeviriyi yapan çevirmenin ve onaylayan noterin sorumlu tutulmasıdır. Normal tercüme işlemlerinde yanlış çeviriler söz konusu olduğunda tercümanın sorumluluğu bulunmaz. Noter tasdikli tercümeden ise çevirmen ve noter sorumlu tutulur.
Noter Tasdikli Tercüme Resmi Evrak Çevirilerinde Sıklıkla Kullanılır
Herhangi bir resmi evrakın yurt dışında kullanılma amacına yönelik olarak ilgili ülkenin diline çevrilmesine resmi evrak tercümesi ya da resmi evrak çevirisi denilir. Resmi evrak tercümesi en çok ihtiyaç duyulan çeviri türlerinden biridir. Son derece titiz bir şekilde yapılması gereken resmi evrak çevirisine özel sektördeki firmalardan devlet kurumlarına kadar oldukça geniş bir yelpazede ihtiyaç duyulması mümkündür.
Sabıka kaydı tercümesi, banka belgeleri tercümesi, pasaport tercümesi, mahkeme kararları tercümesi, sözleşme tercümesi, ikametgah tercümesi, sertifika tercümesi ve ehliyet belgesi tercümesi başta olmak üzere birçok belge çevirisi resmi evrak çevirisi kapsamında gerçekleştirilmektedir.
Resmi evrak çevirisi yapacak olan çevirmenler hedef dile çok iyi düzeyde hakim olmalıdır. Aksi takdirde çeviri hizmeti esnasında bazı karışıklıklar yaşanabilir. Bu durumda yabancı ülkeye girişlerde ya da yapılan işlemler sırasında oldukça ciddi problemler ile karşılaşılmasına neden olabilir. Eğer çevirmen kaynak dile ve hedef dile yeterli düzeyde hakim değilse evrakların doğruluğu konusunda sorun yaşanabilir, belgelerin ibraz edildiği kurumlar belgeleri geri çevirebilir ve resmi kurumlarda tamamlanması gereken süreçlerde aksamalar yaşanabilir.
Resmi evrak çevirisinde eğer evrakı talep eden ya da evrakın ibraz edileceği kurum evrakın noter tasdikli tercümesini isterse çeviri yeminli tercüman tarafından yapılmalı, çeviride tercümanın imzası ve kaşesi ile birlikte noter onayı da bulunmalıdır. Noter tasdikli olması istenen tüm resmi evrakların çevirisi mutlaka teminli tercümanlar tarafından gerçekleştirilir. Çevirmenlere yeminli tercüman olarak hizmet verebilme yetkisi de yine noter tarafından verilir. Çevirinin tamamlanmasının ardından tercüman evrak üzerine adını soyadını yazıp ıslak imzasını atar. Bu hem çevirinin hatasız olduğunu kanıtlamak hem de sorumluluk almak adına yapılır. Ardından noter söz konusu çevirinin doğru yapılmış olduğunu onaylamak için evraka mührünü basar.
Bununla birlikte resmi evrak çevirilerinin kabul standartları ülkeden ülkeye farklı olabilir. Bazı ülkeler yalnızca yeminli tercümanlar tarafından yapılan çevirileri kabul ediyorken bazı ülkeler için bu yeterli gelmemektedir. Bu tür durumlarda apostil hizmetinden yararlanılması söz konusu olabilir. İstenilen belgenin tek seferde doğru bir şekilde ibraz edilmesi ve belgenin kabul edilmemesi gibi sorunlar yaşanmaması adına ibraz edilecek olan belgenin kabul standartlarının çeviri sürecine başlanmadan önce öğrenilmesi gerekmektedir.
Resmi Evrak Tercümesinde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Resmi evrak tercümesi yapılan en küçük hata ciddi sonuçlara yol açabileceği ve evraklar resmi bir boyuta sahip olduğu için en hassas tercüme türlerinden biridir. Ayrıca her ülkenin resmi kurumu ve bu kurumların kabul standartları farklılık gösterebileceğinden yanlış ya da eksik yapılan çeviriler resmi süreçlerin aksamasına neden olabilmektedir.
Resmi evrak çevirisi alanında uzman, profesyonel çevirmenlerce yapılmalıdır. Yalnızca üst düzey dil ve gramer hakimiyeti resmi evrak çevirisinin başarılı bir şekilde yapılabilmesi için yeterli değildir. Belgenin yazıldığı dilin ait olduğu ülkenin kültürü, sosyal yaşantısı, hukuk kuralları da bilinmelidir.
Diploma, doğum belgesi, evlilik cüzdanı, sağlık raporu, mezuniyet belgesi, ticari evraklar, noterlik belgeleri başta olmak üzere bazı resmi belgeler apostil onayına sahip oldukları takdirde yurt dışında da geçerli olmaktadır. Türkiye’de herhangi bir resmi kurumdan alınmış olan bir belgenin yurt dışında geçerli olabilmesi için çevirisi yeminli tercüman tarafından yapılmalıdır. Tercümanın imzasının ve kaşesinin olduğu belge noter tarafından da tasdik edilmelidir. Daha sonra noterliğin bulunduğu kaymakamlıktan, belgedeki imzanın ve mührün geçerli olduğunu onaylayan apostil tasdiki alınması mümkün olabilmektedir. Eğer belgenin ibraz edileceği ülke Apostil onayında bulunan Türkçe-İngilizce-Fransızca-Almanca dillerinden birini kabul ediyorsa apostil onayının tercüme ettirilmesi ihtiyacı oluşmaz.