Çeviri hizmetlerinin en önemli alt türlerinden biri şüphesiz medikal çeviridir. Medikal çeviri tıp alanına ve sağlık sektörüne yönelik olarak herhangi bir dilde kaleme alınan raporların, makalelerin, belgelerin ve araştırmaların hedef dile ya da dillere çevrilmesi için verilen çeviri hizmeti olup tıbbi çeviri olarak da adlandırılır.
Medikal çeviri son derece geniş bir hizmet alanına sahip olduğundan kendine özgü bazı uzmanlık alanlarına ayrılabilir. Medikal çeviri hizmetlerinde tıbbi terminoloji ve özel bir üslup kullanılıyor olduğundan dolayı teknik çeviri hizmetlerinin bir türü olarak değerlendirilmesi de olasıdır. Sağlık sektörü çevirilerini kapsayan medikal çeviri hizmetleri temelde ilaç sektörü ile bağlantılı bir çeviri hizmeti olarak değerlendirilmesine karşın insan ve hayvan sağlığına ilişkin konuları kapsar. Son derece hassas bir hizmet alanı olması ve özel yetkinlik gerektirmesi nedeniyle medikal çeviri hizmetlerinin profesyonellerden alınması konusunda gerekli özen gösterilmelidir.
Her tür tıbbi doküman, tıbbi cihazlara ve ekipmanlara ilişkin kullanım ve bakım kılavuzları, tıbbi raporlar, hasta bilgilendirme broşürleri, ilaç endüstrisine ilişkin yayınlar, tıbbi literatür dosyaları, klinik araştırma dokümanları ve raporları, patent çevirileri, ruhsat başvuru dosyaları, ilaç firmalarının tanıtım metinleri, diş hekimliği ve hayvan sağlığına ilişkin dokümanlar ve tıbbi makaleler medikal yani tıbbi çevirinin alt alanları arasında sayılabilir.
Medikal Çeviri Uzmanlık Gerektirir
Medikal çeviri yalnızca ilaçlarla değil sağlık sektörünü oluşturan tüm unsurlar ile ilgili dokümantasyonun çevirisini üstlenir. Muayene ve hastane raporları, klinik araştırma metinleri, medikal cihazlar ve ürünlere ilişkin belgeler, eczacılık ve tıbbi farmakoloji metinleri, ilaç prospektüsleri, medikal araştırmalar ve makaleler, ruhsat çevirileri medikal çeviri kapsamında çevirisine en çok ihtiyaç duyulan belgeler arasında sayılabilir.
Medikal çeviri sektörü yalnızca çeviri hizmeti verilen müşterilere karşı değil genel olarak insanlığa karşı oldukça büyük bir sorumluluk altındadır. Sektörün ürettiği içerik, herhangi bir hata oluşumunun engellenebilmesi için kapsamlı bir şekilde gözden geçirilmesi gereken hassas belgeler olarak tanımlanabilir. Bu belgelerin yerel dilde hazırlanması dahi son derece zor ve uzmanlık gerektiren bir süreç olduğundan hedef dillere tercümesi de kelimesi kelimesine çeviriden çok daha fazlasını içerir.
Tıbbi dokümantasyonlar ve medikal içerikler doğrudan insan sağlığı ile ilgili olduğundan çok net sınırları olan düzenlemelere tabidirler. Bu yüzden medikal çeviri konusu belgeler önceden belirlenmiş olan standartlara uygun olacak şekilde hatasız ve eksiksiz çevrilmelidir. Çeviri kalitesinin istenilen düzeyde sağlanabilmesi için medikal çeviri hizmetlerinin alanında uzman, profesyonel, deneyimli ve çeviri konusu alan terminolojisine üst düzeyde hakim çevirmenlerden alınması tercih edilmelidir.
Şunu belirtmekte fayda görüyoruz ki medikal çeviri kişisel yoruma açık çeviri türleri arasında yer almaz. Pek çok çeviri türünde çevirmenlerin yaratıcılık becerisi bir avantaj haline gelse de medikal çeviri konusunda bu durum kesinlikle söz konusu değildir. Medikal çeviri hizmetlerine konu olan belgelerin çevirisinde tahminlere, kesin olmayan terimlere, doğaçlamalara ve yaklaşık ifadelere kesinlikle yer verilmemelidir. Bunun sağlanabilmesinin en önemli adımı çeviriyi yapacak çevirmenin çeviri konusu alanda üst düzey tıbbi bilgi ve deneyim sahibi olmasıdır. Bununla birlikte günümüzde kullanılmakta olan tıbbi terminolojinin kökeninin Latinceye dayandığı göz önünde bulundurulduğunda medikal çevirmenlerin başarılı olabilmek için Latince terimlere hakim olmasının önemi de kolaylıkla fark edilebilir.
Medikal çeviri hizmeti verecek olan çevirmen, çeviri çalışmalarına başlamadan önce çeviri konusunu oluşturan ürünün ya da hizmetin içeriğine ve amacına detaylı bir şekilde hakim olmalıdır. Gerekli gördükleri takdirde çeviri konusu alanda detaylı araştırmalar yapmalı, ürünün veya hizmetin hedef kitle tarafından en doğru şekilde anlaşılacağı şekilde profesyonel çeviri hizmetini sunmalıdırlar.
Medikal çeviri hizmetlerinde kullanılan terminoloji konusunda titiz bir yaklaşım sergilenmelidir. Aksi takdirde en küçük bir hatanın bile karışıklığa neden olması ve hasta açısından istenmeyen sonuçlara neden olması söz konusu olabilir. Bunun engellenebilmesinin yolu medikal çeviri hizmeti verecek olan çevirmenin medikal çeviri konusu belgelerde kullanılan tıbbi ve teknik dile hakim olmasıdır.
Medikal metinler çevrilirken, kaynak metinlerle ilgili bazı gereksinimler ve kurallar göz önünde bulundurulmalıdır. Çevirmenler üzerinde çalıştıkları dil çiftleri hakkında üst düzeyde bilgi sahibi olmalıdırlar. Bunun yanı sıra yeterli düzeyde fizyoloji ve anatomi bilgisin ile tıbbi terim hakimiyetleri bulunmalıdır. Yalnızca çalıştıkları dil çiftini değil tıp dilini de bilmeleri ortaya başarılı bir medikal çeviri koymalarını sağlayacaktır. Yeni tıbbi terimlere, durumlara, ilaçlara ve hastalıklara aşina olmalıdırlar.
Medikal çeviri hizmetleri medikal ekipmanların kullanımına ilişkin belgelerden tıbbi makalelere hatta sözlü medikal çeviriye kadar son derece geniş bir alanı içerdiğinden dolayı deneyimli çevirmenlerle ve çeviri bürolarıyla çalışılması çok önemlidir. Yapılacak en küçük bir hata geri dönüşü mümkün olmayan risklere yol açabileceğinden medikal çeviri tartışmasız zorluk derecesi en fazla olan çeviri alt türüdür. Bu durum medikal çeviri hizmeti veren çevirmenler açısından oldukça büyük sorumluluk yaratan bir unsur olarak kabul edilir.